Kapalıçarşı Çukur Han

İstanbul’un tarihsel ticaret aksının merkezinde, Kapalı Çarşı kompleksinin önemli bir bileşeni olan Çukur Han, Osmanlı dönemi han mimarisinin karakteristik özelliklerini yansıtan özgün bir yapı olarak ele alınmıştır. Yüzyıllar boyunca geçirdiği işlevsel dönüşümler ve çeşitli yapısal müdahaleler sonucunda özgün mimari dilinden kısmen uzaklaşan yapının, ilk tasarlandığı halini bilimsel verilerle belgelemek amacıyla detaylı bir restitüsyon çalışması yürütülmüştür. Bu süreçte, yapının tarihsel katmanları titizlikle incelenerek, sonradan yapılan dönem ekleri ile özgün yapı elemanları arasındaki ilişki mimari bir perspektifle analiz edilmiştir.

Proje kurgusu, yerinde yapılan hassas tespit çalışmaları ve kapsamlı arşiv araştırmalarından elde edilen verilerin sentezlenmesine dayanmaktadır. Hazırlanan çalışmada, yapının zaman içerisinde maruz kaldığı niteliksiz eklerden arındırılması teorik düzlemde modellenmiş; avlu, revak ve dükkan kurgusu, dönemin yapım teknikleri ve malzeme verileri ışığında yeniden ortaya konulmuştur. Tipolojik karşılaştırmalar ve detaylı dönem analizleri sayesinde, yapının cephe düzeni ve mekansal hiyerarşisi, evrensel koruma ilkelerine sadık kalınarak aslına uygun şekilde projelendirilmiştir.

Tarihi Yarımada’nın çok katmanlı dokusuna saygı duyan bir yaklaşımın ürünü olan bu çalışma, kültürel mirasın sürdürülebilirliği ve gelecek nesillere doğru aktarımı ilkesini temel almaktadır. Bag Mimarlık bünyesinde gerçekleştirilen bu projelendirme süreci, sadece fiziksel bir belgeleme olmanın ötesinde, yapının ruhunu ve tarihsel kimliğini görünür kılmayı hedefleyen bütüncül bir vizyon taşımaktadır. Ortaya çıkan mimari altlık, Çukur Han’ın özgün kimliğine kavuşması adına yapılacak uygulamalar için nitelikli bir rehber niteliği taşımaktadır.